asdf

Thursday, January 19, 2012

Анхны тоо олох эртний Грекийн арга

За хальт юм хум харж явсан чинь нэг ийм арга байна хө. Сонирхолтой болов уу? гэж бодож байна.

За би 20 хүртэлх тоонуудаас анхны тоонуудыг ялгая.

  1. 1-оос 20 хүртэлх тоогоо жагсаана.
          1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
  2. Анхны тоо гэж хоёрхон хуваагчтай натурал тоог хэлдэг. Уг тодорхойлолт ёсоор 1 маань 1 гэсэн ганцхан хуваагчтай тул анхны тоо биш юм. Тэгэхээр 1 ийг дарлаа.
          1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
  3. 2-ын тооноос эхлэн хоёроор тоолж тоонуудыг дарна. Тэгэхээр 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20 тоонууд дарагдана.
          1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
  4. 3-аас эхлэн гурваар тоолж тоонуудыг дарна. Тэгэхээр 6, 9, 12, 15, 18 тоонууды дарагдана.
          1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
  5. 5-аас (4 дарагдчихсан) эхлэн таваар тоолж тоонуудыг дарна. 10, 15, 20. Аль хэдийнээ дарагдчихаж.
  6. 7-оос эхлэн долоогоор тоолж тоонуудыг дарна. 14. Бас дарагдаас.
  7. 11-ээс эхлэн 11-ээр. За цаашаа дарагдах тоонууд гарахгүй юм байна.
  8. Одоо үлдсэн тоонууд биччихээр чинь
            2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19            За энэ дээ. 1-ээс 20 хүртэлх тооны хоорондох бүх анхны тоонууд.
Цаашаа 100, 1000 энэ тэрийг ингээд бодож болно. Гэхдээ энэ арга аль ампсын үеийн арга л даа. Хэн л одоо хэдэн мянга хүртэл тоолоод суух вэ дээ.

Wednesday, January 11, 2012

Code::Blocks IDE-ийн xterm терминалыг gnome-terminal-аар солих

Code::Blocks гэж юу вэ?

Code::Blocks бол үнэгүй, нээлттэй эхтэй, олон үйлдлийн систем дээр ажилладаг програм хөгжүүлэгч юм. Үндсэн хөгжүүлэх програмчлалын хэл нь С\С++. Мөн DirectX, Fortran, GTK++, MATLAB, OpenGL, Qt, SDL гэх мэт олон програмыг үүсгэж чаддаг.

Олон төрлийн хөрвүүлэгчдийг дэмждэг. Тухайлбал MinGW/GCC, Digital Mars, Microsoft Visual C++, Borland C++, Watcom, LCC, Intel C++ compiler.

Dev C++, Microsoft Visual C++-ийн төслүүдийг (project) ажиллуулдаг, гэх мэт.

Си дээр програм бичихэд тун зүгээр. Eclipse дээр Си аймаар удаан ажилладаг. Терминалаас хөрвүүлнэ энэ тэр гэхээр залхуу хүрээд байдаг. Code::Blocks л хамгийн дажгүй санагдсан.

Тэгсэн нэг гэм нь терминал нь икстерм (xterm) дээр юм аа. Тэгээд жином-терминал болгох хүсэл их байлаа. Тэгсэн их амархан сольчихдог юм байна.

Settings -> Environment гэж ороод General settings цэс дотор Terminal to launch console programs: гэсэн хэсэг дээр gnome-terminal -x гэж болгоод л терминал чинь жином-терминал болчихсон байна.

Tuesday, January 10, 2012

Флашгот(Flashgot) дээр хүссэн Интернет Татагчаа оруулах

Миний хамгийн дуртай програмуудын нэг нь Флашгот. Жилийн өмнөхөн л Виндөвс ахаас Убунту руу шилжиж билээ. Тэгсэн нөгөө алдарт Интернет Дөвшлөүд Менежер (Internet Download Manager - АиДиЭм) гуай Лайнукс дээр байдаггүй. Сайтаас видео энэ тэр татах болсон чинь болдоггүй. Тэгээд хайж байгаад Мозилла(Mozilla) ахын Файрфокс (Firefox) дээр Флашгот байж нэг нар гардаг байна ш дээ. Флашгот бол сайт дахь медиаг барьж аваад татагчтай холбож өгдөг файрфоксын нэмэгдэл юм.

Тэгсэн бас болоогүй ээ. Нөгөө татагчид нь арай удаан байлаа. АиДиЭм шиг л хурдан татдаг татагч хэрэгтэй байлаа. Тэгсэн Аксел (Axel) гэдэг нэг сайхан залуу гараад ирлээ. Акселыг суулгахаар Флашгот дээр автоматаар нэмэгдчихдэг юм байна. Даанч нэг гэм нь терминал дээр ажилладаг татагч нар маань икстерм (xterm) терминал дээр ажиллаад байх юм. Икстерм-д би дургүй ээ.

Саяхан надад акселийн икстермийг жином-терминал (gnome-terminal)-аар солих хүсэл бий болоод Гүүглэ ахаасаа шалгаалаа. Тэгсэн Монголын Лайнукс бүлгэмийн вики дээр байна. Тэгээд л хүсэж байсан мэдлэгээ олж авлаа. Баярлалаа Лимнукс-даа.

За өөрийнхөөрөө нэг товч тайлбарлачихъя.

1. Танд Флашгот, Интернет татагч чинь байгаа
2. Интернет татагчаа ашиглах бүрхүүл (shell) кодоо бичнэ.
   
Акселын хувьд нэг иймэрхүү.
#!/bin/bash

cd /home/CHANGE_IT_TO_YOUR_USERNAME/Downloads
gnome-terminal --command "axel -an 10 $1" 
 
Татсан файл чинь ~/Downloads дотор хадгалагдана. Дураараа өөрчилж болно.
--command гэдгийн ардаас Татагчийнхаа командыг бичиж өгнө. Тэгээд л sh өргөтгөлтэй хадгална. Жишээ нь дээр бүрхүүл кодыг axel1.sh гэж хадгалъя.


3. Флашгот-доо нэмье. Файрфоксын tools->Flashgot->More Options гэж ороод
General цэс дээр Add гэдгийг дараад axel1 гээд нэр өгчихье. Тэгээд Executable path дээр нь өнөөх бүрхүүл код axel1.sh ээ заагаад өгнө. Тэгээд OK товч дараад дуусаа.

4. Файл татахдаа axel1 гэсэн татагчаа сонгоод л татна.

Одоо хүссэн татагчаа флашгот руу оруулж чаддаг боллоо. Баяр хүргэе!

Monday, January 9, 2012

Оруулах эрэмбэлэлт (Insertion Sort) [Lisp VS C]

Оруулах эрэмбэлэлт бол маш энгийн эрэмбэлэлт. Бид ихэвчлэн амьдралдаа энэ эрэмбэлэлтийг хэрэглэж байдаг. Үндсэн санаа нь бол жагсаалтаас нэг элементийг нь аваад эрэмбэлэгдсэн жагсаалт руу зөв байрлуулахад оршдог. Уг эрэмбэлэлтийн давуу талууд гэвэл:
  1. Хялбархан, ойлгомжтой
  2. Жижиг жагсаалтыг хурдан эрэмбэлдэг
  3. Нэмэлт санах ой шаардлагагүй
  4. Бараг эрэмбэтэй жагсаалтад илүү үр дүнтэй
  5. Жагсаалтын хэмжээнээс үл хамааран эрэмбэлж эхэлдэг гэх мэт
Үндсэн санааг нь дээр дурдсан. Псевдо код нь:


 for i ←1 to i <= length(A)-1
key ← A[ i ]
> A[ i ] is added in the sorted sequence A[0, .. i-1]
j ← i - 1
while j >= 0 and A [ j ] > key
A[ j +1 ] ← A[ j ]
j ← j -1
A [j +1] ← key
 
 
 Хугацааны хувьд:
                 Сайн тохиолдолд (Бараг эрэмбэлэгдсэн): Ө(n) 
                 Дундаж тохиолдолд: O(n^2)
           Муу тохиолдолд : О(n^2)
 
Си хэл дээр:

#include <stdio.h>
//Массиваа хэвлэнэ
void print_array(int a[], int n)
{

int
i;
for
(i = 0; i < n; i++)
printf("%d ", a[i]);
putchar('\n');
}


void
insertion_sort(int a[], int n)
{

int
i, j;
int
key;
for
(i = 1; i < n; i++)
{

key = a[i];
j = i - 1;
//key-ээс их элементүүдийг урагшлуулж
while(j >= 0 && a[j] > key)
{

a[j + 1] = a[j];
j--;
}

//Үүссэн хоосон зайд key орно
a[j + 1] = key;
//Массивыг хэвлэж байна
print_array(a, n);
}
}


int
main()
{

int
a[8] = {6, 5, 3, 1, 8, 7, 2, 4};

print_array(a, 8);
insertion_sort(a, 8);

return
0;
}
 
Гаралт нь:
6 5 3 1 8 7 2 4 
5 6 3 1 8 7 2 4
3 5 6 1 8 7 2 4
1 3 5 6 8 7 2 4
1 3 5 6 8 7 2 4
1 3 5 6 7 8 2 4
1 2 3 5 6 7 8 4
1 2 3 4 5 6 7 8 
 
Lisp дээр:
 
 
Гаралт нь:

Өсөхөөр эрэмбэлэгдэж буй

(6)
(5 6)
(3 5 6)
(1 3 5 6)
(1 3 5 6 8)
(1 3 5 6 7 8)
(1 2 3 5 6 7 8)
(1 2 3 4 5 6 7 8)

Буурахаар эрэмбэлэгдэж буй

(6)
(6 5)
(6 5 3)
(6 5 3 1)
(8 6 5 3 1)
(8 7 6 5 3 1)
(8 7 6 5 3 2 1)
(8 7 6 5 4 3 2 1)
Лисп дээр өөрийнх нь эрэмбэлэх SORT гэсэн МАКРО байдаг. Энэ эрэмбэлэх МАКРО нь
Оруулах Эрэмбэлэлт дээр үндэслэсэн байдаг. Жишээ програм:
 
(setq list '(6 5 3 1 8 7 2 4))
(write-line "Lisp-ийн өөрийнх нь эрэмбэлэх функц ашиглаж байна")
(print list)
;Өсөхөөр эрэмбэлээд хэвлэж байна
(print (sort list #'<))
;Буурахаар эрэмбэлээд хэвлэж байна
(print (sort list #'>))
Гаралт нь:
Lisp-ийн өөрийнх нь эрэмбэлэх функц ашиглаж байна

(6 5 3 1 8 7 2 4)
(1 2 3 4 5 6 7 8)
(8 7 6 5 4 3 2 1)
 
 
 
Дараагийн эрэмбэлэлт Хурдан Эрэмбэлэлт(Quick Sort) байна.

Sunday, January 8, 2012

Виндөвс (Windows) дээр Лайнукс (Linux)-ыг мэдэрцгээе!

Юникс(UNIX) програмчлал үзэж байгаатай холбогдуулж бүхэл бүтэн үйлдлийн систем суулгахгүйгээр ердөө Виндөвс дээрээ л Юникс, Лайнукс програмчлалыг хийж болохуйц програмыг танилцуулж байна. Энэ бол Сигвин (Cygwin). Сигвиний уриа бол Виндөвс дээр Лайнуксыг мэдэрцгээе! За тэгээд сонирхоно биз дээ.

www.cygwin.com




Thursday, December 29, 2011

VAIO зөөврийн тооцоолуурын touchpad-ын scroll-ыг ажиллуулах

Хагас жилийн өмнө дөнгөж авсан зөөврийн тооцоолуураа шууд л Убунту 11.10-ыг суулгаж билээ. Бүх зүйл л дажгүй байлаа. Гэхдээ Убунту дээр заавалчгүй нэг алдаа гардаг. Алдаа гардаг гээд би муулсангүй. Харин тэрхүү алдааг засна гэдэг л хамгийн том мэдлэг, ухааныг өгдөгөөрөө хамгийн сайхан нь.

За тэгээд Убунту 11.10 дээр touchpad-ны scroll нь ажилладаггүй юм байна. Гүүглэдээд гүүглэдээд олигтой шийдэл олж чадалгүй тэгээд хаясан юм. Тэгсэн саяхан нет ухаж байгаад ажиллуулах аргыг оллоо. За тэгээд тэрийгээ хуваалцахаар шийдлээ.

Дараах зүйлсийг хийнэ:

1. sudo gedit /etc/default/grub  гэж терминал дээрээ бичнэ
2. GRUB_CMDLINE_LINUX гэсэн дээр мөрийг олоод GRUB_CMDLINE_LINUX="i8042.reset i8042.nomux i8042.nopnp i8042.noloop" болгоно.
3. Дараа нь grub файлаа шинэчлэнэ: sudo update-grub
4. http://www.mediafire.com/?74wbdmph52sugw5 гэсэн хаягаар орж psmouse-alps-dkms_0.10_all.deb-ийг татаж аваад суулгана.
5. Тооцоолуураа дахин эхлүүлнэ.

Ингээд л таны scroll чинь ажилчихсан байна.

Tuesday, November 1, 2011

Сонгох Эрэмбэлэлт (Selection Sort) - C vs Lisp

Сонгох эрэмбэлэлт. Энэ эрэмбэлэлтийг Си болон Лисп хэл дээр үзье. Сонгох эрэмбэлэлтийн мөн чанар нь бол жагсаалтаас хамгийн бага элементийг сонгож жагсаалтын эхний элементтэй солиход оршдог. Хамгийн бага элементийг олохын тулд жагсаалтыг бүх элементийг шалгадаг болохоор жагсаалтын хэмжээ их үед тохиромжгүй эрэмбэлэлтийн арга юм. Харин жижиг жагсаалтыг (20, 30 элементтэй) бол хурдан эрэмбэлдэг. Бидний өмнө үздэг Хөвөх Эрэмбэлэлт-ээс арай хурдан.

Хугацааны хувьд бол O(n2).

Си дээрх код:

Гаралт нь:

Одоо Лисп дээр үзье. Лисп дээр маш хялбархан бичиж болно.



Одоо гаралтыг нь харъя:

Дараагийн эрэмбэлэлтээр Оруулах Эрэмбэлэлт (Insertion Sort) үзнээ. Явандаа бүх эрэмбэлэлтээ үзсэний дараа ерөнхий харьцуулалт хийх санаа байна. За тэгээд сонирхож байгаа хүмүүс үзэл бодлоо чөлөөтэй хуваалцаарай!